legitymacja obsluga PrawdziwiON

Trybunał Konstytucyjny(TK) zajmie się w przyszłości skargą konstytucyjną w temacie obowiązku zamieszczania symbolu niepełnosprawności na legitymacjach osób niepełnosprawnych wydawanych przez powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności. Czy niepełnosprawnych czeka ponowna wymiana legitymacji?. Zakłady Pracy Chronionej na to się nie zgodzą, bo właściwy symbol to dodatkowe 600 zł łatwej miesięcznej dotacji !.

 

02-P jest złe, a 12-C dobre

Skarga konstytucyjna (TK sygn. SK 19/17) została wniesiona w połowie lutego 2017 roku w związku z następującą sprawą. Orzeczeniem z maja 2015 roku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z kwietnia 2015 roku, w którym skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z symbolem niepełnosprawności 02-P (choroby psychiczne). Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie. Zażądał w nim wydania orzeczenia ze zmienionym symbolem przyczyny niepełnosprawności z „02-P” na symbol „12-C” (całościowe zaburzenia rozwojowe) oraz wydania orzeczenia bez symbolu.

 

Skarżący wniósł także o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności § 13 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia o niepełnosprawności (Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15. 07. 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności) z art. 2, art. 47 i art. 51 ust. 1 Konstytucji oraz ze wskazanymi w odwołaniu aktami prawa międzynarodowego.

 

W maju 2016 roku sąd rejonowy oddalił odwołanie. Zdaniem tego sądu § 13 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia o niepełnosprawności nie narusza wskazanych przez skarżącego postanowień Konstytucji oraz przepisów aktów prawa międzynarodowego. Takiego samego zdania był sąd okręgowy, który w październiku 2016 roku oddalił apelację skarżącego. Zamknięcie postępowania sądowego umożliwiło skarżącemu złożenie skargi konstytucyjnej.

 

Symbol niepełnosprawności stygmatyzuje

Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżący zarzucił ograniczenie prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji) i „autonomii informacyjnej” (art. 51 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 Konstytucji) w sposób niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zdaniem skarżącego przepisy te nie spełniają, po pierwsze formalnego warunku ograniczenia tych praw w drodze ustawy. Po drugie, wskazanie w orzeczeniu o niepełnosprawności symbolu przyczyny niepełnosprawności nie służy realizacji celu, jakim jest aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych, ponieważ naraża taką osobę na stygmatyzację zawodową. Ujawnienie przyczyny niepełnosprawności nie jest także niezbędne dla zabezpieczenia interesów osoby niepełnosprawnej, gdyż skorzystanie przez nią z uprawnień wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (ustawa o rehabilitacji),  np. skróconego czasu pracy, dodatkowego urlopu wypoczynkowego, warunkowane jest wyłącznie przedstawieniem pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pracownika.

 

Tylko pracodawca korzysta z symbolu niepełnosprawności
Zdaniem skarżącego, ujawnienie przyczyny niepełnosprawności służy wyłącznie polepszeniu sytuacji ekonomicznej pracodawcy. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej, z obowiązku miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, tj. osób ze schorzeniami określonymi w § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 820, ze zm.) wynosi co najmniej 6%. Polepszenie ich sytuacji ekonomicznej następuje jednak – co zarzucił skarżący – kosztem prawa do prywatności i autonomii informacyjnej osoby niepełnosprawnej.

 

Od 1 września 2017 roku będą nowe legitymacje

Terminu rozprawy przed TK jeszcze nie wyznaczono, ale patrząc na szybkość rozpatrywania spraw przez Trybunał Konstytucyjny zajmie to pewnie ze dwa lata. Jeśli TK uzna, że zamieszczanie symbolu niepełnosprawności na legitymacji osoby niepełnosprawnej jest niezgodne z konstytucją, niepełnosprawnych czeka kolejna wymiana legitymacji. Jest to o tyle niepokojące, że od 1 września 2017 będą wydawane nowe legitymacje osoby niepełnosprawnej (Nowe legitymacje niepełnosprawnych od 1 września 2017, nie-pelnosprawni.pl z 19 sierpnia 2017)

Nowy wzór i termin wydawania legitymacji rodził się w bólach, bo wiązało się to z kosztami. Poza tym brak symbolu niepełnosprawności wymusiłoby „przemeblowanie” całego modelu dofinansowania do pensji niepełnosprawnego pracownika i kolejną n-tą nowelizację ustawy o rehabilitacji. 

 

Zakłady Pracy Chronionej nie zrezygnują z łatwych 6 stówek

TK prawdopodobnie uzna, że zamieszczanie symbolu niepełnosprawności na legitymacji jest niekonstytucyjne. Skarżący jasno przedstawił sytuację, że symbol niepełnosprawności wcale nie jest potrzebny do korzystania z praw przez osoby niepełnosprawne. Stratne na tym mogą być jedynie firmy, które zyskują dodatkowe dofinansowanie do pensji pracownika, jeśli ten ma określony symbol niepełnosprawności.

 

Zapewne jako pierwsze głos w tej sprawie zabiorą „zakłady pracy chronionej”, które obecnie namawiają swoich pracowników o staranie się o konkretny symbol niepełnosprawności – kiedyś było to namawianie do wyłudzeń orzeczeń jako takich, np. na "krótszą nogę" – patrz przykład firmy IMPEL (tygodnik Polityka tekst pt. IMPELIUM z 2005 roku).

 

Obecnie art. 26b ust. 1. ustawy o rehabilitacji wskazuje, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego przysługuje w kwocie:


1. 1800 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
2. 1125 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
3. 450 zł – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

 

Ust. 1b ustawy o rehabilitacji doprecyzowuje, że w określonych przypadkach dofinansowanie to zwiększa się o 600 zł miesięcznie, jeśli pracownik posiada choć jeden poniższy kod niepełnosprawności:


01-U - upośledzenie umysłowe oparte o klasyfikację zaburzeń rozwoju intelektualnego najczęściej używa się kryterium IQ w skali Wechslera. Upośledzenie umysłowe dotyczy osób, które w skali Wechslera mają stopień umiarkowany lub znaczny (stopnie lekki, umiarkowany oraz znaczny),
02-P - choroby psychiczne (stopnie lekki, umiarkowany oraz znaczny),
04-O - choroby narządu wzroku (tylko stopnie umiarkowany oraz znaczny),
06-E - epilepsja (stopnie lekki, umiarkowany oraz znaczny),
12-C - całościowe zaburzenia rozwojowe powstałe przed 16 rokiem życia, np. autyzm (stopnie lekki, umiarkowany oraz znaczny).

 

// Trybunał Konstytucyjny, Ujawnianie przyczyny niepełnosprawności w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności sygn. akt SK 19/17. 20 czerwca 2017 roku TK nadał skardze status postępowania w toku.

 

AKTUALIZACJA 25 SIERPNIA 2017 - odniesienie się do sprawy przez Rzecznika Praw Obywatelskich

 

Rzecznik popiera argumenty skarżącego.

 

Rzeczywiście, Konstytucja w art. 47 i 51 chroni prawo jednostki do prywatności. Ingerencja w konstytucyjne prawa i wolności jednostki, jakimi są prawo do prywatności i autonomia informacyjna jednostki, nie może następować w rozporządzeniu – najwyżej w ustawie.

 

Nie chodzi tu jednak tylko o typ aktu prawnego, ale i o samą jego treść. W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący poruszył problem, który dotyczy nie tylko osób chorujących psychicznie, ale też wielu innych niepełnosprawności, zwłaszcza zaś osób dotkniętych tzw. niepełnosprawnościami ukrytymi, których nie można zidentyfikować na pierwszy rzut oka, co oznacza, że w przypadku nieokazania przez takiego pracownika orzeczenia o niepełnosprawności pracodawcy, może on w ogóle nie wiedzieć, że zatrudnia osobę niepełnosprawną.

 

Nie wolno zapominać, że pracodawca, po przedstawieniu przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności, uzyskuje faktyczny dostęp do danych wrażliwych dotyczących pracownika. Obligatoryjne udostępnianie pracodawcy informacji na temat specyficznego schorzenia, na które cierpi pracownik, może skutkować dyskryminacją osoby niepełnosprawnej na rynku pracy.

 

Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega i rozumie szczególne uprawnienia pracodawców wynikające z zatrudniania osób z konkretną, określoną niepełnosprawnością. Potrzeba przyjmowania tego rodzaju regulacji wynika z braku gotowości pracodawców do zatrudniania osób ze szczególnymi niepełnosprawnościami.

 

Przyjęte rozwiązania prawne, związane z koniecznością ujawniania pracodawcy informacji na temat schorzenia lub niepełnosprawności, na które cierpi pracownik, mogą utrudniać znalezienie pracy i wywołują szczególnie niekorzystne skutki w przypadku osób cierpiących na schorzenia ukryte, takie jak choroby psychiczne, epilepsja czy niepełnosprawność intelektualna. Tacy pracownicy często nie potrzebują specjalnych dostosowań miejsca i warunków pracy, a wciąż powszechne w społeczeństwie uprzedzenia i stereotypy na temat ich niepełnosprawności powodują niechęć potencjalnych pracodawców do ich zatrudniania.

 

W 2014 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził badania dotyczące sytuacji osób chorujących psychicznie na rynku pracy i wydał raport „Wsparcie osób chorujących psychicznie na rynku pracy”, w którym wskazano, że poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych od wielu lat pozostaje niski. Konstatacja ta dotyczy również osób chorujących psychicznie. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Pentor na zlecenie PFRON („Badania wpływu kierunku i poziomu wykształcenia na aktywność zawodową osób niepełnosprawnych”, Pentor RI na zlecenie PFRON, Warszawa 2010), 37% spośród badanych osób niepełnosprawnych wynikającą z chorób psychicznych nigdy nie pracowało zawodowo, kolejne 45% pracowało w przeszłości. W momencie badania zatrudnienie znajdowało jedynie 17% respondentów.

 

Co proponuje RPO?

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, alternatywnym rozwiązaniem byłoby umożliwienie wskazywania w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności jedynie koniecznych dla danej osoby dostosowań i udogodnień w miejscu i procesie pracy zamiast symbolu choroby czy schorzenia. Powyższe oznacza, że istnieją mniej uciążliwe dla osób niepełnosprawnych środki służące celom, dla jakich wydawane jest orzeczenie – aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych oraz zabezpieczenie słusznych interesów pracodawcy.

 

Wskazane rozwiązania należy ocenić jako łagodniejsze z punktu widzenia możliwych ograniczeń praw i wolności jednostki, a zarazem równie skuteczne. Można też stwierdzić, że w takim przypadku dobro w postaci prawa do prywatności oraz dobro w postaci zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami wsparcia na rynku pracy oraz zabezpieczenie słusznych interesów pracodawcy są realizowane możliwie w jak największym stopniu.

 

Dodawanie nowych komentarzy odbywa się poprzez platformę Disqus. Można dodawać posty bez rejestracji jako Gość.

Linkownia

 
 

Niepełnosprawna potraktowana jak śmieć

Niepełnosprawna jak śmiećNiepełnosprawna zwróciła się o pomoc do INTEGRACJI. Została potraktowana jak śmieć i zero skończone - kobieta wylała swój żal na FaceBooku.

Czytaj ...

Zrobiono z nas ŚWIĘTE KROWY

święta krowaPoradnik "Savoir-vivre wobec osób z niepełnosprawnością" zrobił z nas niepełnosprawnych obrażalskie Święte Krowy

Więcej...

Ergo Hestia roluje niepełnosprawną

Ergo Hestia roluje niepełnosprawnąPo katastrofie kolejowej pod Szczekocinami Ergo Hestia zamiast pomóc niepełnosprawnej, jeszcze bardziej utrudnia jej życie.

Więcej...

Początek strony