Sąd Najwyższy w uchwale z 5 lipca 2011 stwierdził, że ZUS nie zaliczy ubezpieczonemu do jego stażu pracy czasu poświęconego na opiekę nad bliskim, jeśli ten nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności.


Mężczyzna zrezygnował z pracy, aby opiekować się ojcem. Robił to przez 4,5 lat aż do śmierci ojca w 2003. Po pięciu latach mężczyzna wystąpił do ZUS o przyznanie wcześniejszej emerytury oraz o zaliczenie mu 4,5 lat opieki nad ojcem do stażu ubezpieczeniowego (do okresów nieskładkowych).


ZUS odmówił, bo mężczyzna nie posiadał min. 35 lat stażu ubezpieczeniowego. Sąd okręgowy, do którego zostało wniesione odwołanie, zaliczył okres opieki nad chorym ojcem do okresu nieskładkowego, mimo iż ten (ojciec) nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności. Od tej decyzji z kolei ZUS odwołał się do sądu apelacyjnego, ale ten miał wątpliwości i skierował pytanie prawne do Sądu Najwyższego.


Sąd Najwyższy w uchwale z 5 lipca 2011 (sygn. akt I UZP 3/11) stwierdził, że przypadający przed dniem nabycia prawa do emerytury okres niewykonywania pracy, spowodowany koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny, który nie legitymował się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, nie stanowi okresu nieskładkowego w rozumieniu art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).


Innymi słowy, bliski musi posiadać orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (wydane przez organ rentowy), zanim opiekujący się nim członek rodziny wystąpi o przyznanie emerytury.


SN, Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, 5 lipiec 2011, sygn. akt I UZP 3/11