Ulga prorodzinna na niepełnosprawne dorosłe dzieckoKiedy z ulgi prorodzinnej mogą skorzystać rodzicie dorosłych niepełnosprawnych dzieci? Czy osiąganie przez takie dzieci dochodów przekraczających kwotę 3089 zł powoduje utratę prawa do ulgi? Czy samo orzeczenie o niepełnosprawności wystarczy, aby skorzystać z ulgi?. Czy na niepełnosprawne dziecko w związku małżeńskim przysługuje ulga?.

 

PYTANIE: Moja córka ma 28 lat, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i pobiera zasiłek pielęgnacyjny. Jednocześnie znajomy zatrudnił ją w zeszłym roku od maja na pół etatu na umowę o pracę, z której jej dochody roczne wynoszą ok. 7 tysięcy złotych. Chciałam się zapytać czy mogę skorzystać z ulgi prorodzinnej, bo słyszałam, że tak, o ile dochody dziecka nie przekraczają 3089 zł.

Janina z Gdańska, matka


Do skorzystania z ulgi prorodzinnej (1112,04 zł rocznie lub 92,67 zł miesięcznie odpisywane od podatku) uprawnieni są rodzice, którzy wychowują dzieci od 18 roku życia, ale nie dłużej niż do ukończenia 25 roku, jeśli się uczą. Warunkiem jest to, aby roczne dochody dziecka nie przekraczały kwoty 3089 zł z małym wyjątkiem. Ten wyjątek to m.in. drobne umowy zlecenia czy o dzieło, których jednorazowa wartość nie przekracza 200 zł.


Przykład 1. (zdrowe dziecko w wieku 18-25 lat uczące się)

Dziecko pracuje na umowę o zlecenie z której uzyskało w ciągu roku jednorazowo 1200 zł. Rodzic ma prawo skorzystać z ulgi prorodzinnej.


Przykład 2 . (zdrowe dziecko w wieku 18-25 lat uczące się)

Dziecko pracuje na umowę zlecenie z której uzyskało w ciągu roku 3600 zł. Ponieważ dochody dziecka przekroczyły kwotę 3089 zł rodzic traci prawo do ulgi prorodzinnej.


Przykład 3 . (zdrowe dziecko w wieku 18-25 lat uczące się)

Dziecko pracuje na umowę zlecenie, z której jednorazowo ma 199 zł. Takich umów dziecko miało 30 w ciągu roku podatkowego. Łączne dochody wyniosły 5970 zł. Co prawda kwota 5970 zł przekracza kwotę 3089 zł, ale rodzic w tym przypadku nie traci ulgi prorodzinnej. Płatnik składek od każdej umowy zlecenia pobiera zryczałtowany podatek (18%) i tych dochodów nie trzeba uwzględniać w zeznaniu rocznym. Co więcej, płatnik podatku nie ma nawet obowiązku przysłać PIT-11.



NIEPEŁNOSPRAWNI MAJĄ INACZEJ



W przypadku dzieci niepełnosprawnych ulga prorodzinna wygląda inaczej. Jest to jedna z ostatnich preferencji, których władza jeszcze nie odebrała i póki co nawet tego nie rozważa. Jeśli dorosłe dziecko (26 lat czy 30 lat) pobiera dodatek/zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, rodzic może skorzystać z ulgi prorodzinnej (odliczyć od podatku 1112,04 zł), bez względu na to czy się uczy czy jakie uzyskuje dochody. Jednak jest jedno małe „ale”...


Przykład 4 . (niepełnosprawne dziecko w wieku 28 lat, nie uczy się)

Niepełnosprawne dziecko (lat 28) pracuje na umowę zlecenie, z której uzyskało w ciągu roku 3600 zł. Jednocześnie dziecko pobiera z ZUS zasiłek pielęgnacyjny i rentę socjalną. W tym przypadku, choć dochody dziecka przekraczają 3089 zł, rodzic nie traci prawa do skorzystania z ulgi prorodzinnej. Takie korzystne preferencje podatkowe potwierdza choćby interpretacja podatkowa wydana przez dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 26 lipca 2011 (ITPB2/415-434a/11/BK).


Dyrektor stwierdził, że zgodnie z art. 27f ww. ustawy, uprawnienie do ulgi związane jest z utrzymywaniem pełnoletnich dzieci o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc dzieci, bez względu na ich wiek które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną (...). Jednocześnie zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym (art. art. 133 § 1 oraz art. 135), obciąża obowiązek alimentacyjny względem dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji uprawnione są do skorzystania z tzw. „ulgi prorodzinnej” określonej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.


Z odpowiedzi dyrektora IS z Bydgoszczy wynika, że aby skorzystać z ulgi prorodzinnej nie wystarczy tylko, że dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności i pobiera zasiłek pielęgnacyjny i rentę socjalną. Orzeczenie o niepełnosprawności musi zawierać wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji! Wynika z tego, że jeśli rodzic nie musi opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem, to raczej nie może skorzystać z ulgi prorodzinnej.



DZIECKO MA ŚLUB TO NIE MA ULGI PRORODZINNEJ



Rodzic niepełnosprawnego dziecka z orzeczoną niepełnosprawnością nie skorzysta z ulgi prorodzinnej również w sytuacji, kiedy dorosłe dziecko wstąpiło w związek małżeński. Nie ma znaczenia, że dziecko ma znaczny stopień, jest leżące, wymaga stałej opieki i pobiera rentę socjalną. Kiedy ma małżonka, ulga rodzinna rodzicowi dziecka nie przysługuje. Potwierdza to stanowiska dyrektora izby skarbowej z Katowic z 17 sierpnia 2011 roku (IBPBII/1/415-524/11/MCZ).


Sytuacja wygląda tak, że od podatnik (tu ojciec) października 2009r. sprawuje opiekę nad pełnoletnią córką, która zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 14 sierpnia 2009r. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Córka wnioskodawcy razem z nim zamieszkuje i w pełni jest na jego utrzymaniu, pomimo, iż jest w związku małżeńskim (nie orzeczono o separacji, rozwodzie). Cały ciężar jej utrzymania, leczenia, zapewnienia środków do życia, leków, jedzenia jak i wożenia na rehabilitację w związku z ciężkim stanem zdrowia i do poradni medycznych (jest pod ścisłą kontrolą poradni kardiologicznej, neurologicznej, rehabilitacyjnej, endokrynologicznej, psychiatrycznej, rodzinnej) spoczął na wnioskodawcy (ojcu osoby niepełnosprawnej). Mąż córki wnioskodawcy, pomimo prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego nakazującego płacić żonie alimenty w kwocie 300 zł miesięcznie, całkowicie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. Nie kontaktuje się z żoną, nie pomaga jej, nie płaci alimentów i nie łoży na jej utrzymanie i leczenie. Żyje w nieformalnym związku z inną kobietą, z którą ma dziecko; założył drugą rodzinę, nie troszcząc się i nie martwiąc o żonę.

 

Córka będąca na utrzymaniu ojca nie ma żadnego dochodu, prócz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Nie przysługuje jej renta, ani też inne świadczenia pomocy. Dodatkowo ubezpieczenie zdrowotne także jest opłacane za córkę przez wnioskodawcę, bowiem mąż córki wnioskodawcy nie poczuwa się do spełnienia obowiązku zgłoszenia żony do ubezpieczenia zdrowotnego, (pomimo, iż na nim ciąży ten obowiązek), wiedząc, w jakim stanie zdrowotnym jest żona (ścisła kontrola lekarska) i jak duże nakłady finansowe są potrzebne, by zapewnić jej środki do życia i leczenia. Mąż pozostawił ją i nie wykazuje żadnego zainteresowania jej osobą i jej potrzebami. Celowo też nie podejmuje się zatrudnienia w celu uniknięcia płacenia alimentów na żonę i nie wykazuje w żadnym stopniu chęci pomocy.


Z opisu jasno wynika, że cały ciężar opieki i utrzymania niepełnosprawnej córki - która ma męża - spoczywa na ojcu., który chciałby skorzystać z m.in. z ulgi prorodzinnej. Jednak dyrektor izby skarbowej z Katowic stwierdził, że przedstawiona sytuacja wyklucza zastosowanie ulgi prorodzinnej, wskazanej w art. 27f ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT. Zgodnie z wolą ustawodawcy ww. odliczenie nie przysługuje, gdy dziecko wstąpiło w związek małżeński. Fakt, że wnioskodawca opiekuje się i utrzymuje niepełnosprawną zamężną córką, która z nim zamieszkuje i której przysługuje zasiłek pielęgnacyjny nie jest warunkiem wystarczającym aby móc odliczyć ulgę prorodzinną.



WNIOSKI


Jak widać, preferencyjne opodatkowanie nie jest tak oczywiste jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać.


Wracając do pytania pani Janiny z Gdańska, czy może skorzystać z ulgi prorodzinnej w sytuacji, gdy córka ma roczny dochód z pracy w kwocie ok. 7 tys. zł, posiada orzeczenie o niepełnosprawności i ma zasiłek pielęgnacyjny.


TAK, może pani skorzystać z ulgi prorodzinnej (wiek ani dochody niepełnosprawnego dziecka nie mają znaczenia!) o ile spełnione są dwie przesłanki, których zabrakło w pytaniu:


1. Córka nie jest mężatką oraz jednocześnie

2. W orzeczeniu o niepełnosprawności ma wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.


UWAGA! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych na stronie www.nie-pelnosprawni.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych jest całkowicie dozwolone i nie wymaga pisemnej zgody. Wymaga się jedynie podanie źródła w postaci aktywnego linka do niniejszej strony (www.nie-pelnosprawni.pl). Zezwolenie nie obejmuje zdjęć, grafik lub innych symboli.

Tekst udostępnia się w oparciu o postanowienia Creative Commons (CC-BY-NC 3.0)