Ministerstwo Finansów na prośbę grupy dyskusyjnej Prawa Niepełnosprawnych w Polsce na Facebooku wyjaśnia wątpliwości związane z obliczaniem dochodu niepełnosprawnego podopiecznego dla potrzeb skorzystania ulgi rehabilitacyjnej przez opiekuna owego niepełnosprawnego.

 

Podsumowanie TL;TR

- Jeśli osoba niepełnosprawna pobiera jedynie rentę socjalną 840 zł brutto i zasiłek pielęgnacyjny 153 zł netto, to dochód osoby niepełnosprawnej dla potrzeb podatkowych i ulgi rehabilitacyjnej to wyłącznie renta socjalna 840 zł brutto, natomiast zasiłek pielęgnacyjny to nie dochód,
- Jeśli z ulgi rehabilitacyjnej chce skorzystać opiekun niepełnosprawnego, to wtedy dochodem niepełnosprawnego jest pobierana przez niego tylko renta socjalna, natomiast zasiłek pielęgnacyjny to nie dochód – tu resort finansów niejako odcina się od swojej poprzedniej „interpretacji”, w której stwierdził, że zarówno renta socjalna i zasiłek pielęgnacyjny to dochód niepełnosprawnego w sytuacji kiedy z ulgi rehabilitacyjnej chce skorzystać opiekun (Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Odpowiedź na interpelację nr 18272 w sprawie ulgi rehabilitacyjnej dla opiekunów osób niepełnosprawnych, Paweł Gruza, Warszawa, 12 stycznia 2018 r., nie-pelnosprawni.pl - PIT: zasiłek pielęgnacyjny to dochód, alimenty już nie z 18 stycznia 2018.)

 

Całe zamieszanie było spowodowane jednym fragmentem tekstu zamieszczonego na stronie nie-pelnosprawni.pl. Ministerstwo Finansów stwierdziło, że „Wysokość dochodu za 2017 r. z tytułu renty socjalnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego (łącznie 11 718,70 zł, z czego renta wyniosła 9 882,70 zł, a zasiłek pielęgnacyjny - 1836 zł) jest większy niż 10 080zł i nie można uznać, że osoba niepełnosprawna, której dochód przekroczył 10 080 zł pozostaje na utrzymaniu podatnika. W takiej sytuacji podatnik, który poniósł wydatki na cele rehabilitacyjne osoby niepełnosprawnej oraz wydatki związane z ułatwieniem tej osobie wykonywania czynności życiowych, nie ma prawa do odliczenia ulgi na cele rehabilitacyjne.

 

Odpowiedź Resortu Finansów (cytat bez zmian w kolorowej ramce)

"Szanowna Pani, na prośbę Pana Dyrektora Macieja Żukowskiego w załączeniu przesyłam odpowiedź na podniesione przez Panią wątpliwości w zakresie przepisów regulujących ulgę rehabilitacyjną:

 

Z przykrością odnotowuję, że wprowadzone w ostatniej nowelizacji ustawy PIT zmiany w zakresie ulgi rehabilitacyjnej nieoczekiwanie spowodowały pewnego rodzaju zamieszanie medialne. W materiałach prasowych pominięto zupełnie ich pozytywny aspekt. Zostały one bowiem przygotowane przede wszystkim z myślą o osobach niepełnosprawnych korzystających z odliczeń. Niektóre zmiany przygotowano na skutek postulatów środowisk reprezentujących osoby niepełnosprawne. Komentowana w prasie i niestety nie zawsze rzetelnie jest zmiana polegająca na podniesieniu obowiązującego w zakresie ulgi rehabilitacyjnej limitu dochodu osoby niepełnosprawnej z 9 120 zł do 10 080 zł.

 

Pragnę podkreślić, że limit ten w żaden sposób nie warunkuje prawa osoby niepełnosprawnej do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej.

 

Limit ten dotyczy wyłącznie osób bliskich osobom niepełnosprawnym, które również mają prawo do dokonania odliczeń, jeżeli ponoszą wydatki na rzecz niepełnosprawnych członków ich rodzin. Jednakże warunkiem skorzystania z tego uprawnienia przez osoby bliskie jest nieprzekroczenie progu dochodowego osoby niepełnosprawnej.

 

W poprzednim stanie prawnym bliska osoba mogła odliczyć od swojego dochodu wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne, jeżeli w roku podatkowych dochody osoby niepełnosprawnej nie przekroczyły kwoty 9 120 zł. Limit ten od wielu lat nie był waloryzowany, stąd zasadne było jego podniesienie. Ustawodawca uznał, iż uzasadnione jest, aby limit ten ustalony został na poziomie dochodów odpowiadających 12-krotności renty socjalnej, która obecnie wynosi 840 zł miesięcznie.

 

Zmiana ta była postulowana przez środowisko osób niepełnosprawnych, czego przykładem jest między innymi petycja, na którą udzielałem odpowiedzi w imieniu Ministra Finansów. Jej treść i odpowiedź są dostępne na stronie internetowej resortu finansów (ścieżka dojścia: Ministerstwo Finansów; Jak załatwić sprawę; Petycje; Petycje wpływające do Ministerstwa Finansów w 2017 r.; poz. 72). Bez tej zmiany rodzice wychowujący dzieci niepełnosprawne, które otrzymują rentę socjalną, nie mogliby skorzystać z odliczenia, mimo że to oni faktycznie ponoszą wydatki na ich rehabilitację.

 

Z kolei ostatnia zmiana związana z tym limitem polegała na wprowadzeniu zastrzeżenia, że do dochodów osoby niepełnosprawnej nie wliczane są alimenty na rzecz dzieci. Zatem za zupełnie nieuprawnione należy uznać pojawiające się w przestrzeni medialnej tezy, że nowelizacja przepisów regulujących ulgę rehabilitacyjną spowodowała obowiązek zaliczania - od dnia 1 stycznia 2018 r. - do dochodów osoby niepełnosprawnej zasiłku pielęgnacyjnego. Nawet pobieżna analiza nowelizacji ustawy PIT z dnia 27 października 2017 r.) i jej uzasadnienia nie daje podstawy do takiego stwierdzenia.

 

Odpowiadając na Pani Pytanie co do podstawy prawnej, należy wskazać na poprzednie i obecne brzmienie ust. 7e w art. 26 ustawy PIT: wersja obowiązująca do dnia 31 grudnia 2017 r. „7e. Przepisy ust. 7a–7d i ust. 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe – jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 9 120 zł.” wersja obowiązująca od dnia 1 stycznia 2018 r. „7e. Przepisy ust. 7a–7d i ust. 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu pozostają następujące osoby niepełnosprawne: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe, jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 10 080 zł. Do dochodów, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się alimentów na rzecz dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4.”

 

Gdyby zamiarem ustawodawcy było wykluczenie z zakresu tego przepisu danych dochodów (opodatkowanych, czy też podlegających zwolnieniu z opodatkowania), to wprost wymieniły je w tej normie, co uczynił obecnie w zakresie alimentów, korzystających ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a ustawy PIT.

 

Jednocześnie uprzejmie informuję, że planowane jest wprowadzenie nowej ustawy dotyczącej opodatkowania dochodów z tytułu zatrudnienia, emerytur i rent.

 

Moim celem jest maksymalne uproszczenie przepisów podatkowych. Zmianie ulegną zatem także normy regulujące omawiane odliczenie. Przy czym pragnę zapewnić, że główną maksymą przy opracowywaniu nowych rozwiązań będzie komfort osób niepełnosprawnych i ich rodzin ponoszących wydatki na cele rehabilitacyjne."

 

Z poważaniem
Iwona Molenda-Detyna Główny specjalista ds. legislacji
Wydział Podatku Dochodowego Od Osób Fizycznych
Nieprowadzących Działalności Gospodarczej
Departament Podatków Dochodowych

 

Z odpowiedzi resortu finansów jasno wynika, że dochodem niepełnosprawnego jest tylko renta socjalna, a zasiłek pielęgnacyjny już nie. Tak samo jest w sytuacji, gdy z ulgi rehabilitacyjnej chce skorzystać opiekun niepełnosprawnego. Resort jest zdziwiony całym zamieszaniem wokół obliczania dochodu niepełnosprawnego zapominając niejako swoją poprzednią odpowiedź, w której zasugerował, że zasiłek pielęgnacyjny to też dochód, a łącznie z rentą socjalną daje to łącznie 11 718,70 zł (z czego renta wyniosła 9 882,70 zł, a zasiłek pielęgnacyjny - 1836 zł). Tak „obliczony” dochód niepełnosprawnego jest większy niż 10 080zł, co powoduje, że opiekun nie miał prawa do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej.

 

// Na podstawie Ewa Krawczyk, Prawa Niepełnosprawnych w Polsce, Otwarta Grupa na Facebook-u z 18 lutego 2018.

 

Aktualizacja 20 luty 2018


Zasiłek 153 zł jest dochodem czy nim nie jest? - trzymaj się orzecznictwa administracyjnego


Ministerstwo finansów namieszało, raz stwierdziło, że zasiłek to dochód, innym razem że jednak nie. Najlepiej zatem trzymać się linii orzecznictwa Sądów Administracyjnych, a te wskazują, że zasiłek pielęgnacyjny, mimo że jest zwolniony z opodatkowania jest dochodem.

 

Sąd podkreślił, że w powyższym przepisie została określona górna granica dochodu, jaki może osiągnąć osoba niepełnosprawna, by osoba, na której utrzymaniu pozostaje skorzystała z uprawnień określonych w art. 26 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Ustawodawca nie dokonał żadnych ograniczeń co do źródeł dochodu uzyskanego przez osobę niepełnosprawną, tym samym nie wykluczył z nich alimentów. Jasno sformułowane są, w ocenie Sądu, przesłanki umożliwiające podatnikowi skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 26 ust. 7e) u.p.d.o.f., a mianowicie osoba niepełnosprawna musi pozostawać na utrzymaniu podatnika oraz dochody tej osoby nie przekraczają kwoty 9.120 zł.
Skoro ustawodawca określając w art. 26 ust. 7e) u.p.d.o.f. limit dochodu osoby niepełnosprawnej nie zdefiniował tego dochodu jako "dochodu podlegającego opodatkowaniu", nie ograniczył sposobu opodatkowania tych dochodów oraz nie dokonał zastrzeżenia, z którego wynikałoby, że do dochodów tych nie wlicza się dochodów wolnych od podatku dochodowego, to do ustalenia wysokości dochodu, o którym mowa w art. 26 ust. 7e) u.p.d.o.f. przyjmuje się wszystkie dochody osiągane przez osobę niepełnosprawną. Istotne jest bowiem jakim rzeczywistym dochodem dysponuje osoba niepełnosprawna.” -  Wyrok NSA sygn. Akt. II FSK 979/14 z 20 sierpnia 2015 oraz Wyrok NSA sygn. Akt. II FSK 2258/11 z 9 lipca 2013

 

Ostatnia nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadziła wyłączenie tylko dla alimentów, które nie są już traktowane jako dochód niepełnosprawnego. Natomiast nie wyłączono zasiłku pielęgnacyjnego. Także bez względu na to co piszą i mówią różni przedstawiciele ministerstwa finansów czy tzw. pełnomocnicy ds. osób niepełnosprawnych należy przyjąć, że zarówno renta socjalna i zasiłek pielęgnacyjny to dochód, który dawał łącznie kwotę 11 718,70 zł w 2017 roku. Oznacza to, że dochód ten był wyższy niż kwota 10 080 zł, co sprawia że opiekun mający na utrzymaniu niepełnosprawnego jednak nie skorzysta z ulgi rehabilitacyjnej.