21 marca 2018 roku Trybunał Konstytucyjny zajął się problemem ujawniania przyczyny niepełnosprawności w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, która jest przedstawiana np. pracodawcy. Zdaniem skarżącego taki obowiązek narusza jego prawo do prywatności.



Skarżący, w stosunku do którego zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności, wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, domagając się zmiany treści orzeczenia poprzez wydanie orzeczenia ze zmienionym symbolem przyczyny niepełnosprawności oraz wydanie dodatkowego orzeczenia bez symbolu przyczyny niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy orzeczenie Miejskiego Ośrodka ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżący wniósł odwołanie od tego orzeczenia do sądu rejonowego, który wydał wyrok oddalający odwołanie skarżącego. Apelacją skarżący zaskarżył w całości wyrok sądu rejonowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację skarżącego.


W związku z tym niepełnosprawny uznał, że przepis jest niekonstytucyjny i zaskarżył go do Trybunału Konstytucyjnego "w zakresie, w jakim przewiduje obligatoryjne zamieszczenie symbolu przyczyny niepełnosprawności, a w konsekwencji rodzaju choroby, w szczególności choroby psychicznej, jako przyczyny niepełnosprawności w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności".

Skarżący podkreślał m.in., że informacja o przyczynie niepełnosprawności, wskazana za pomocą symbolu w orzeczeniu o niepełnosprawności, należy do sfery jego życia prywatnego, która pozostaje pod konstytucyjną ochroną. Jednocześnie zwracał uwagę, że wskazanie informacji o przyczynie jego niepełnosprawności w orzeczeniu o niepełnosprawności, które jest uzyskiwane w celu skorzystania z określonych uprawnień wynikających z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej, nie spełnia wymogu proporcjonalności ograniczenia prawa do prywatności. Jego zdaniem ujawnienie przyczyny niepełnosprawności w postaci symbolu widniejącego na orzeczeniu nie jest niezbędne ani konieczne dla realizacji celu zamierzonego przez ustawodawcę, a zabezpieczenie interesów tak pracownika, jak i pracodawcy zatrudniającego osobę z niepełnosprawnością, jest możliwe przy użyciu innych środków, mniej ingerujących w prawo do prywatności.

Drugą stroną w postępowaniu przed TK byli przedstawiciele Prokuratora Generalnego oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którzy wnosili o uznanie przepisu za konstytucyjny, głównie ze względu na ryzyko spadku zatrudnienia osób niepełnosprawnych, spowodowane brakiem wiedzy pracodawcy o przyczynie niepełnosprawności, mogącej mieć niekorzystny wpływ np. na przystosowanie stanowiska pracy dla niepełnosprawnego pracownika.

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej i wysłuchaniu stron odroczył rozprawę bezterminowo. Swoją decyzję uzasadnił potrzebą wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz przeanalizowania złożonych oświadczeń. Trybunał zapowiedział też, że zwróci się o dodatkowe informacje i stanowiska do organów władzy publicznej nie biorących do tej pory udziału w sprawie.

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 15 lipca 2003 r. orzeczenie o niepełnosprawności zawiera symbol przyczyny niepełnosprawności, czyli na przykład "01-U" oznaczające upośledzenie umysłowe, albo "02-P" - choroby psychiczne. Ujawnienie przyczyny niepełnosprawności w postaci symbolu widniejącego na orzeczeniu nie jest ani niezbędne, ani konieczne dla realizacji celu zamierzonego przez ustawodawcę, a zabezpieczenie interesów tak pracownika, jak i pracodawcy zatrudniającego osobę z niepełnosprawnością jest możliwe przy użyciu innych środków, mniej ingerujących w prawo do prywatności.

 


// Sygnatura akt SK 19/17