Osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale pobiera emeryturę, powinna dokonać między nimi wyboru i zrezygnować z niższej formy wsparcia. Tak uważa Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu, który rozpatrywał skargę dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego.

 

W czerwcu 2019r. kobieta (skarżąca) złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem. Zgodnie z Orzeczeniem o Ustaleniu Stopnia Niepełnosprawności wydanym przez - Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności syn skarżącej został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności przed 16 rokiem życia na stałe, natomiast niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Z akt spawy i decyzji ZUS wynika, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, począwszy od września 1993 r., którą pobiera do chwili obecnej.


Prezydent/SKO: Masz emeryturę to nie masz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego


Prezydent Miasta mając na uwadze ustalenie skarżącej prawa do emerytury decyzją z czerwca 2019 r. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem. Prezydent powołał się na art. 17 ust. 5 lit, a ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 2220, u.ś.r.) zgodnie z którym
"Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno- rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego".

 

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) złożyła skarżąca podnosząc, że jest jedyną osobą, która może zapewnić prawidłową opiekę niepełnosprawnemu synowi. Skarżąca pobiera emeryturę, jednak jest zdania, że należy jej się świadczenie pielęgnacyjne pomniejszone o otrzymaną emeryturę netto. Podała, że jej sytuacja jest w sposób nieuzasadniony gorsza od sytuacji innych osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny.

 

SKO podtrzymało w mocy decyzję prezydenta miasta o nie przynaniu świadczenia pielegnacyjnego. SKO zwróciło uwagę, że zarówno przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych jak i przepisy ustawy emerytalnej nie przewidują możliwości przechodzenia z emerytury na świadczenie opiekuńcze. Odwrotna sytuacja jest możliwa. System świadczeń opiekuńczych ma więc charakter zamknięty. Brak jest zwłaszcza regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (emerytury), czy też wstrzymaniem wypłaty niższego kwotowo świadczenia.

 

Trwała i nieprzerwana opieka to rezygnacja z zatrudnienia


Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który stwierdził, że legitymowanie się przez opiekuna prawem do wcześniejszej emerytury przyznanej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, sprawowanie tej opieki nieprzerwanie i nadal uzasadnia uznanie, że osoba ta zrezygnowała z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad tym dzieckiem. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej.

 

WSA: rezygnujesz z EWK dostajesz świadczenie pielegnacyjne


Zdaniem WSA Poznań, za celowością dopuszczenia możliwości przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego a pobierającym emeryturę – świadczenia w pełnej wysokości określonej w art. 17 ust. 3 u.ś.r. Warunkiem niezbędnym do przyznania tego świadczenia jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r, która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym emeryturę dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do emerytury znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne i nie miałby możliwości przejścia na emeryturę.

 

// WSA Poznań sygn. akt II SA/Po 827/19, 28 listopad 2019 r. (wyrok nieprawomocy)