podatek VAT pixabay 4184607

Od 1 lipca 2020 roku obowiązuje, tzw. nowa matryca stawek VAT, która ma za zadanie uprościć stosowanie podatku VAT w odniesieniu do towarów z tej samej kategorii. Jednak nowa matryca nie jest doskonała, zwłaszcza dla osób niewidomych planujących zakupić jakieś urządzenie braillowskie lub osób chcących kupić protezę czy przyrządy ortopedyczne.

 

Jedną z nowości w nowej matrycy VAT jest przyjęcie zasady (z nielicznymi wyjątkami), że jedną stawką VAT będą objęte całe grupy towarowe (działy CN). Zmiana ta ma uprościć system stawek VAT i ułatwić stosowanie odpowiednich stawek VAT do konkretnych towarów. Poprzednio było tak, że musztarda i ketchup miały różne stawki VAT, choć jeden i drugi towar to po prostu dodatki smakowe.

 

Podobnie ma się z przetworami z mięsa, ryb lub owoców morza, gdzie od 1 lipca obowiązuje stawka 5 proc. VAT z nielicznymi wyjątkami – tymi wyjątkami są, tzw. owoce morza i słynne już ośmiorniczki (ale też homary, kawior i inny towar uznany za „ęą” – ekskluzywny) – tu VAT wzrósł z 8 proc. do 23 proc.

 

Niewidomy jak bogacz zapłaci 23 proc. VAT
I teraz dochodzimy do momentu, gdzie nowa matryca VAT mocno uderza po kieszeni osoby niewidome.


Otóż od 1 lipca 2020 roku urządzenia braillowskie, które nie spełniają definicji wyrobów medycznych w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 175, 447 i 534) dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będą opodatkowane stawką VAT na poziomie 23 proc. zamiast 8 proc.

 


Art. 2 ust. 1 pkt. 38 za wyrób medyczny uznaje:

wyrób medyczny – narzędzie, przyrząd, urządzenie, oprogramowanie, materiał lub inny artykuł, stosowany samodzielnie lub w połączeniu, w tym z oprogramowaniem przeznaczonym przez jego wytwórcę do używania specjalnie w celach diagnostycznych lub terapeutycznych i niezbędnym do jego właściwego stosowania, przeznaczony przez wytwórcę do stosowania u ludzi w celu:

 

a) diagnozowania, zapobiegania, monitorowania, leczenia lub łagodzenia przebiegu choroby,
b) diagnozowania, monitorowania, leczenia, łagodzenia lub kompensowania skutków urazu lub upośledzenia,
c) badania, zastępowania lub modyfikowania budowy anatomicznej lub procesu fizjologicznego,
d) regulacji poczęć – który nie osiąga zasadniczego zamierzonego działania w ciele lub na ciele ludzkim środkami farmakologicznymi, immunologicznymi lub metabolicznymi, lecz którego działanie może być wspomagane takimi środkami;

 

Wyższą stawką objęte są zatem, np. maszyny poligraficzne do druku Braille’a czy urządzenia komputerowe do pisma Braille'a (np. czytniki pisma, monitory Braille’a), ale to samo dotyczy dostawy tablic, planów i map tyflograficznych z opisami w języku Braille'a, które siłą rzeczy nie mogą spełnić definicji wyrobu medycznego – nie diagnozują, nie zapobiegają, nie leczą chorób związanych ze wzrokiem.

 

O ile maszyny poligraficzne do druku specjalnych pism dla niewidomych nie kupuje osoba fizyczna – tylko jakaś firma typu drukarnia, to taki sprzęt jak czytnik pisma Braille’a kupują głównie osoby niewidome. Tym samym niewidomi dołączyli do elitarnej grupy bogaczy, którzy od 1 lipca 2020 za ośmiorniczki w restauracji zapłacą 23 proc. VAT, podobnie jak niewidomi za sprzęt ułatwiający im normalne funkcjonowanie.

 

Dla pocieszenia, wózki o napędzie elektrycznym już od dawna są objęte 23 proc. VAT.

 

Resort finansów zapowiada zmiany?

Jak pisze Dziennik Gazeta Prawna [*], jeśli towary zostaną wprowadzone do obrotu przez producenta jako wyrób medyczny z przeznaczeniem do „kompensowania skutków upośledzenia” lub „skutków niepełnosprawności” (jak wynika z przepisów unijnych), to nadal będą podlegać obniżonej stawce 8 proc. (…) Tak rozumianą definicję spełni bardzo wiele urządzeń przeznaczonych dla osób niewidzących lub niedowidzących. Dotyczy to również komputerowych urządzeń peryferyjnych lub aplikacji. – W każdym innym przypadku właściwa będzie stawka podstawowa.

 

Eksperci podatkowi cytowani przez gazetę zwracają uwagę, że nowa matryca stawek VAT może oznaczać również poniesienie stawki VAT do 23% na części i akcesoria dla protez oraz przyrządów ortopedycznych oraz maszyn do pisania dla niewidomych, które nie spełnią wspomnianej definicji wyrobów medycznych, a to oznacza ich droższą sprzedaż, naprawy i konserwację, a więc negatywne skutki finansowe dla osób, które potrzebują tych urządzeń do normalnego funkcjonowania.

 

Ministerstwo finansów wyjaśnia gazecie, że większość urządzeń i programów komputerowych dla osób niewidomych i słabowidzących spełnia definicję wyrobu medycznego i tym samym korzysta z obniżonej stawki VAT. Jednocześnie resort finansów jest świadomy problemów jakie niesie ze sobą nowa matryca stawek VAT i nie wyklucza w przyszłości pewnych modyfikacji.

 

[*] Mariusz Szulc, MF nie wyklucza zmian w matrycy VAT, Dziennik Gazeta Prawna z 20 lipca 2020