Rodzina czy osoba ubiegająca się o świadczenia pieniężne, rzeczowe czy usługi w opiece społecznej jest poddawana wywiadowi środowiskowemu przez pracownika socjalnego. Resort rodziny przygotował nowe przepisy, wedle których taki wywiad będzie mniej zbiurokratyzowany.

 

Projekt rozporządzenia w sprawie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego przewiduje modyfikacje m.in. w samym formularzu. Jego wypełnienie ma zajmować mniej czasu. Pojawią się też regulacje dotyczące procedury przeprowadzania wywiadu, których brakowało, a te budzące dotychczas wątpliwości zostaną doprecyzowane.

 

Jak pisze Gazeta Prawna obecnie formularz rodzinnego wywiadu środowiskowego składa się z dziewięciu części (dzielą się one na kolejne elementy), które są wypełniane w zależności od tego, jaki jest cel jego przeprowadzenia. Najważniejsza i jednocześnie najobszerniejsza jest część pierwsza – sporządzana w przypadku ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej – zarówno te pieniężne oraz rzeczowe, jak i usługi. Zgodnie z propozycją zawartą w projekcie część ta zostanie podzielona na segmenty oznaczone literami od A do J. Obowiązkowe będzie wypełnienie tylko sekcji A, H, I, J, które dotyczą danych wnioskującego o wsparcie oraz jego rodziny, potrzeb i oczekiwań zgłoszonych w trakcie wywiadu, diagnozy sytuacji osoby lub rodziny oraz planu pomocy dla nich. Pozostałe segmenty obejmujące np. ogólną analizę sytuacji zdrowotnej i zawodowej będą fakultatywne. Pracownik socjalny będzie sam decydował, czy ich wypełnienie jest potrzebne w danej sprawie. Ma to przyspieszyć, uprościć i skróci czas, w którym wywiad jest sporządzany.

 

Wywiad w miejscu w miejscu sprawowania opieki
Zgodnie z paragrafem 7 rozporządzenia w przypadku ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy wywiad ma być sporządzany z opiekunem w miejscu sprawowania opieki. Obecnie jest tak, że gdy opiekun oraz niepełnosprawny członek rodziny mają różne adresy, z powodu braku jednoznacznych regulacji niektóre ośrodki opieki robią wywiad tam, gdzie mieszka osoba starająca się o świadczenie, a inne tam, gdzie mieszka jej podopieczny.

 

Ponadto wywiad z osobą ubezwłasnowolnioną jest sporządzany z opiekunem prawnym lub kuratorem w jej obecności oraz w miejscu, gdzie przebywa, a z osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji – przy udziale jej opiekuna oraz w miejscu jej przebywania.


W przypadku gdy osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia przebywa w zakładzie leczniczym wywiad może przeprowadzić na wniosek kierownika podmiotu prowadzącego postępowanie pracownik socjalny zatrudniony w tym zakładzie albo pracownik socjalny podmiotu prowadzącego postępowanie z terenu gminy, gdzie zakład ten się znajduje.

 

Pracownik socjalny przeprowadzi wywiad w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia lub w nagłych przypadkach niezwłocznie jednak nie później niż w terminie 2 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

 

Podpis nie będzie wymagany
Inna zmiana dotyczy podpisu składanego na formularzu wywiadu środowiskowego. Obecnie takie podpisu nie muszą składać osoby do których mają zastosowanie przepisy o ochronie zdrowia psychicznego. Według nowych przepisów podpisu nie będą musiały składać osoby, gdy przemawia za tym stan zdrowia ubiegającego się o pomoc (np. po prostu nie są wstanie się podpisać, bo nie utrzymają długopisu).

 

Pracownik Socjalny z nową legitymacją
Projektowane przepisy przewidują również nowy wzór legitymacji dla pracowników socjalnych. Obecne papierowe legitymacje, które bardzo łatwo jest podrobić zostaną zastąpione legitymacjami wykonanymi z tworzywa sztucznego w kolorze grafitowym. Na jej okładce będą znajdować się orzeł i godło Rzeczpospolitej Polskiej w srebrnym kolorze, a w środku znajdą się m.in. zdjęcie i dane identyfikacyjne pracownika socjalnego oraz instytucji, w której pracuje.


Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, a kiedy to się stanie moc straci rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1788).

 

// Michalina Topolewska, Mniej biurokracji przy wywiadach środowiskowych, Dziennik Gazeta Prawna z 28 grudnia 2020