11 maja 2021 Rada Ministrów rozpatrywała projekt ustawy o ubezpieczeniach społecznych wedle której, emerytury oraz renty będą od 2022 roku dostarczane bezpośrednio na konto. Ponadto ma zniknąć problem tzw. "czerwcowych emerytur". Nowelizacja zakłada także wprowadzenie możliwości ubiegania się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w przypadku gdy niezdolność ta powstała w okresach pobierania świadczeń opiekuńczych.

 

Lista najważniejszych zmian:

- Od 1 stycznia 2022 roku każda nowo przyznana renta i emerytura będzie trafiać na konto, a nie np. za pośrednictwem przekazu pocztowego. W ten sposób mają spaść koszty obsługi rent i emerytur.

 

Na odstępstwo od tej zasady zgodę będzie musiał za każdym razem wyrazić ZUS.

 

- ZUS i KRUS nie będą już wysyłać papierowych informacji masowych jak te o waloryzacji czy dodatkowym świadczeniu.

 

- Nowelizacja ustawy zakłada ponadto rozwiązanie problemu tzw. emerytur czerwcowych poprzez ustalanie emerytury, w taki sposób jak w maju, jeśli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Do tej pory przez brak waloryzacji kwartalnej świadczenia dla osób przechodzących na emeryturę w czerwcu były niższe.

 

- Prawo do zasiłku macierzyńskiego będą miały osoby, które z przyczyn od siebie niezależnych (śmierć pracodawcy, głoszenie upadłości, likwidacja pracodawcy) utraciły prawo do ubezpieczenia chorobowego i urodziły dziecko po ustaniu tego ubezpieczenia.

 

Łatwiej o rentę po okresie pobierania świadczenia opiekuńczego

- Osoby, które stały się niezdolne do pracy w okresie pobierania świadczeń opiekuńczych, będą mogły ubiegać się o rentę z tego tytułu (nastąpi to w modyfikacji w art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).

 

Zaproponowana w tym przepisie modyfikacja dotyczy osób, które sprawują opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i otrzymują jedną z trzech form wsparcia: świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna.
Co do zasady jest tak, że ośrodek pomocy społecznej odprowadza za takie osoby składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy, którą stanowi wysokość danego świadczenia. Należności na ZUS są opłacane aż do momentu osiągnięcia przez te osoby niezbędnego okresu ubezpieczenia, który jest warunkiem uzyskania prawa do najniższej emerytury. W przypadku osób otrzymujących świadczenia opiekuńcze jest to 25 lat składkowych i nieskładkowych dla mężczyzn oraz 20 lat dla kobiet. W praktyce oznacza to, że gdy opiekun będzie posiadał wymagany staż ubezpieczeniowy, to składki przestaną być opłacane. Taka sytuacja powoduje jednak negatywne konsekwencje, gdy opiekun stanie się niezdolny do pracy w czasie, w którym będzie już pozbawiony ochrony ubezpieczeniowej, a wynikają one z przyjętych w przepisach wymogów, jakie są stawiane przy staraniu się o rentę z tytułu niezdolności do pracy (częściowej lub całkowitej).

 

Zgodnie z nimi nabycie prawa do renty jest ściśle powiązane z faktem pozostawania w ubezpieczeniu. Osoba ubiegająca się o to świadczenie musi bowiem wykazać, że w ciągu 10 lat przed złożeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy posiada określony staż ubezpieczeniowy, a niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia lub nie później niż w trakcie 18 miesięcy od jego ustania.

 

Po zmianach za okres, w którym powstała niezdolność do pracy, będzie uznawany również czas pobierania jednego ze świadczeń opiekuńczych, w którym nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (albo nie później niż w ciągu 18 dni od jego zakończenia).

 

Nie zmieni się za to długość okresu zasiłkowego przysługującego w okresie ubezpieczenia – wynosi on nadal co do zasady 182 dni (270 w przypadku niezdolności zaistniałej w okresie ciąży i w przypadku gruźlicy). Skróceniu ulegnie natomiast okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia – przyjęto, że nie będzie on dłuższy niż 91 dni.

 

Etap legislacyjny
Konsultacje projektu ustawy