Art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą a nie za sam fakt opiekowania się osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

 

Kobieta będąca w z związku małżeńskim z osobą podsiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Podczas wywiadu okazało się, że mąż kobiety co prawda jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ale jest osobą samodzielną, pracuje w Urzędzie Miejskim, do którego sam dojeżdża przystosowanym autem.

 

Mąż jeździ na wózku, ale jest osobą samodzielną
Kobieta owszem pomaga mężowi w toalecie, w ubieraniu się, przygotowywaniu i podawaniu posiłków, ale czynności opiekuńcze wykonuje wobec męża rano, przed jego wyjazdem do pracy, czy też po południu, po jego powrocie z pracy. Czynności te nie zajmują jej całego dnia. Natomiast takie czynności jak pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, nie stanowią opieki nad mężem. Takie czynności są wykonywane przez większość kobiet, również pracujących zawodowo, w szczególności gdy w rodzinie są dzieci. 

 

Spełniasz warunki do przyznania świadczenia … a i tak go nie dostaniesz
WSA Olsztynie stwierdził, że mimo iż kobieta spełnia wszystkie przesłanki do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art.17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to spornym jest czy zakres sprawowanej opieki uprawnia ją do świadczenia pielęgnacyjnego.

 

W stanie faktycznym sprawy jest również bezsporne, że skarżąca nie jest zatrudniona ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Kwestią sporną jest natomiast, czy., z uwagi na zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym mężem, skarżąca spełnia wszystkie ustawowe warunki, uprawniające do przyznania przedmiotowego świadczenia.

 

WSA podkreślił ponadto, że świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. 

 

Sprawa trafiła do NSA, który oddalił skargę kobiety i podtrzymał decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Czynności opiekuńcze bowiem skarżąca wykonuje wobec męża rano, przed jego wyjazdem do pracy, czy też po południu, po jego powrocie z pracy. Pozostałe wskazane przez skarżącą czynności, jakie wykonuje w domu, są wykonywane w każdej rodzinie, również przez osoby pracujące, a ich zakres sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego. Opieka sprawowana przez skarżącą nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. 

 

// Naczelny Sąd Administracyjny sygn. I OSK 435/21, 26 sierpnia 2021