Nieprzyjęcie niewidomej kandydatki na akademię muzyczną ze względu na jej niepełnosprawność stanowi naruszenie zakazu dyskryminacji w związku z prawem do nauki – tak uznał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 23 lutego 2016 roku.

 

Niewidoma obywatelka Turcji zdała egzaminy wstępne na akademię muzyczną. Jednym z elementów procedury rekrutacyjnej było przedstawienie opinii medycznej kandydata. Z opinii wynikało, że kobieta może uczestniczyć w zajęciach, w tych sekcjach, gdzie nie jest wymagany wzrok. Jednak uczelnia stwierdziła, że nie ma takich miejsc, gdzie wzrok nie byłby wymagany, i zażądała zmiany zaświadczenia – od lekarza uczelnia domagała się doprecyzowanie opinii o to, czy Çam może poruszać się po szkole, która nie jest do tego dostosowana do jej niesprawności.

 

Ostatecznie uczelnia nie przyjęła niewidomej kobiety ze względów formalnych, gdyż kobieta nie przedstawiła jednoznacznej opinii medycznej, czy jest zdolna do uczestnictwa w zajęciach. Niewidoma odwołała się do sądu, ale ten podtrzymał decyzję uczelni o nieprzyjęciu. W 2008 roku Sąd Najwyższy Turcji również potrzymał ten wyrok, co zamknęło krajową drogę odwoławczą.

 

W międzyczasie niewidoma starała się o uzyskanie nowej opinii lekarskiej, ale nowa opinia wskazywała, że ze względu na niepełnosprawność, kobieta nie może studiować na akademii muzycznej.

 

Ostatecznie sprawa trafiła do Trybunału Praw Człowieka, gdzie skarżąca zarzuciła, że uczelnia swoją decyzją naruszyła jej prawo do nauki (art. 2 protokołu nr 1 do Konwencji o prawach człowieka) oraz naruszyła zakaz dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność (art. 14 Konwencji o prawach człowieka).

 

Zgodnie z prawem tureckim niepełnosprawne osoby mają prawo do nauki i nie można ich dyskryminować ze względu na niepełnosprawność. Zdaniem Trybunału uczelnia zbyt pochopnie odrzuciła pierwszą opinię medyczną i de facto jedynym prawdziwym powodem nieprzyjęcia na studia jest niepełnosprawność kobiety.

 

Trybunał zauważył, że niewidoma zdała wszystkie egzaminy państwowe na wyższą uczelnię, a więc miała pełne kwalifikacje do podjęcia nauki. Brak dostosowanej uczelni, nie jest żadnym argumentem do podjęcia decyzji o nieprzyjęciu na studia. Poza tym ani władze krajowe ani sama uczelnia nigdy nie próbowały ocenić jakie działa i dostosowania umożliwiają niepełnosprawnym podjęcie nauki.

 

// Çam przeciwko Turcji, Europejski Trybunał Praw Człowieka, 23 luty 2016 r., sprawa nr 51500/08