crip camp netflix mat prasowe

Film dokumentalny Netflixa (tytuł org. Crip Camp) pokazuje, jak niepełnosprawni w USA w latach 70 XX w. walczyli o równe szanse w życiu publicznym. Producentami wykonawczymi dokumentu są m.in. były prezydent USA Barack Obama i pierwsza dama Michelle Obama.


W latach 50 XX w. nieopodal słynnego Woodstock powstało tymczasowe obozowisko prowadzone przez hipisów, gdzie wolny czas spędzali nastolatkowie. W latach 60 XX w. hipisi wpadli na pomysł, aby w takim obozowisku uczestniczyła również niepełnosprawna młodzież, której nie będzie przyklejać się łatki niepełnosprawności. Pod koniec lat 60 na obozie powstał rewolucyjny ruch, który na zawsze zmienił życie młodych i stał się zalążkiem wielkiej zmiany.

 

Jeśli się nie wie, że coś istnieje, to się o to nie walczy. Niepełnosprawni wiedzieli i walczyli

Na przełomie lat 60 i 70 XX w. niepełnosprawni w USA nie mieli lekko, wszędzie były bariery architektoniczne, edukacyjne, mentalne, a niepełnosprawna młodzież chciała żyć normalnie jak każdy inny. Problemem nie są ludzie niepełnosprawni, ale osoby sprawne, którzy nie widzą kobiety czy mężczyzny, a nieokreślony aseksualny byt nazywany ogólnie niepełnosprawnym.

 

Na początku lat 70 XX w. zaczęły powstawać ruchy obywatelskie broniące praw obywatelskie i pojawiały się pierwsze organizacje zrzeszające niepełnosprawnych, które walczyły o równouprawnienie. Prawo federalne w żaden sposób nie chroniło niepełnosprawnych. Zauważyli to senatorowie, którzy przygotowali ustawę o rehabilitacji, gdzie w art. 504 zapewniono niepełnosprawnym równy dostęp do instytucji, które dysponują funduszami federalnymi (szkoły, szpitale itd.). Jednak prezydent USA Richard Nixon zawetował ustawę, ze względu na niebotyczne koszty – należałoby dostosować całą infrastrukturę do niepełnosprawnych i tłumaczono, że i tak niewielu niepełnosprawnych by z tych rozwiązań skorzystało.

 

To wywołało falę goryczy wśród niepełnosprawnych. Ruch obywatelski „Niepełnosprawni w Akcji” zorganizował protest przed nowojorskim biurem Nixona, polegający na zablokowaniu jednej ulicy, co zakorkowało cały Manhattan i w efekcie większość Nowego Jorku. Takie wydarzenie nie mogło przejść obojętnie w mediach. Nagle społeczeństwo zobaczyło w jednym miejscu całą masę osób niepełnosprawnych i ich problemy, z którymi borykają się na co dzień.

 

Obóz koncentracyjny w Nowym Jorku
Niektórych aspektów społeczeństwo woli nie wystawiać na widok publiczny. W mediach wyemitowano reportaż na temat sytuacji w nowojorski stanowym zakładzie psychiatrycznym WillowBrook, gdzie na 1 opiekunkę przypadało 50-cioro ciężko upośledzonych dzieci, które leżały nagie na podłodze we własnych ekskrementach, wydawały z siebie przerażające dźwięki. Widok przypominał to co Świat już przerabiał – niemieckie obozy koncentracyjne ... ale na terenie USA.

 

Były też protesty w stolicy USA Waszyngtonie, gdzie protestujących niepełnosprawnych odpowiednie urzędy próbowały uciszyć, np. odcinając im łącza telefoniczne. Przypomina to coś? Tak, takie same protesty były w Polsce w Sejmie i tu również władza próbowała uciszyć tych to chcą żyć normalnie.

 

Film dokumentalny powstał w oparciu o nagrania i relacje z omawianych lat i wydarzeń. Uczestnicy tamtych zdarzeń w sposób dosadny opowiadają o tym co myślą, co czują czy jak są traktowani.

 

Jedna z uczestniczek mówi „Mamy moc mend, to jest zajebista sprawa”.

 

Inny uczestnik obozu wspomina:

„Chciałbyś, żeby ktoś ci mył jaja? Zależy kto.
Sam mogę sobie umyć, więc gdzieś to mam, ale są tacy co nie mogą i ktoś musi im umyć. Ludzie i tak mają poczucie niższości, jak ktoś im wyszoruje jajca, będzie jeszcze gorzej”.

 

Ten dokument warto obejrzeć!

 

 

Obóz godności: Rewolucja w życiu niepełnosprawnych
Crip Camp
USA, 106 minut, Netflix (jest lektor polski i napisy polskie)

Światowa premiera filmu miała miejsce 23 stycznia 2020 roku. Netflix 25 marca 2020 roku.