Pawe Wdowik wikipedia

10 lutego 2021 roku senatorowie z Komisji Rodziny, Polityki Społecznej i Senioralnej zapoznali się z informacją pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Pawła Wdówika o stanie prac nad przygotowaniem nowego systemu orzekania o niepełnosprawności.

 

Wprowadzając w problematykę posiedzenia, przewodniczący komisji senator Jan Filip Libicki przypomniał, że opracowanie nowego systemu orzekania zainaugurowała już premier Beata Szydło, powołując specjalny zespół międzyresortowy pod kierownictwem prezes ZUS Gertrudy Uścińskiej. Niestety, efekty dotychczasowych prac są poufne. Senator zapewnił jednocześnie, że zdaje sobie sprawę, iż problem jest niezwykle złożony i skomplikowany, budzi też szereg emocji wśród zainteresowanych środowisk, np. poradni psychologiczno-pedagogicznych czy opiekunów osób niepełnosprawnych. W jego ocenie nowy system orzekania o niepełnosprawności stanie się kamieniem węgielnym, na którym można będzie oprzeć porządkowanie innych kwestii związanych z funkcjonowaniem osób niepełnosprawnych.

 

Przedstawiając najważniejsze założenia projektowanego systemu, przygotowanego przez jego biuro we współpracy z ZUS na podstawie materiałów wypracowanych przez zespół międzyresortowy, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Paweł Wdówik podkreślił, że planowana zmiana ma służyć przede wszystkim stworzeniu jednolitego systemu, łączącego niewspółpracujące obecnie ze sobą systemy – tzw. powiatowy i zusowski, kluczowy dla przyznawania rent i orzekania o niepełnosprawności, a także rolniczy i rent inwalidzkich rodem z PRL-u.

 

4 dodatkowe wymiary orzekania w oparciu o ICF
Przewiduje on m.in. 4 dodatkowe wymiary orzekania o zdolności do pracy, samodzielnego funkcjonowania i życia, samodzielności edukacyjnej, a także funkcjonowania w rodzinie czy życiu społecznym. Minister Wdówik tłumaczył, że obecnie trwają prace, które mają wystandaryzować narzędzia, jakie będą używane do przeprowadzenia oceny funkcjonalnej osób orzekanych, w taki sposób, żeby te wartości punktowe, wynikające z klasyfikacji ICF, były dopasowane do warunków w Polsce.

 

Zostanie też utworzone Krajowe Centrum Orzecznicze, podległe ministrowi ds. zabezpieczenia społecznego.

 

Wszystkie prawa nabyte zostaną zachowane
Reforma wpisuje się w rządową Strategię na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na lata 2020–2030, której najważniejszym celem jest włączenie tej grupy w życie społeczne i zawodowe na równi z innymi. Istotnym celem strategii jest także wcielenie w życie postanowień ratyfikowanej przez Polskę w 2012 r. Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Przewiduje ona zasadniczą zmianę podejścia do osób niepełnosprawnych: z postrzegania ich przez ograniczenia fizyczne lub psychiczne na umożliwienie im funkcjonowania w społeczeństwie na równi z innymi obywatelami. Paweł Wdówik zapewnił senatorów, że planowana reforma nie jest po to by komuś coś zabrać. Jak podkreślił, wszystkie prawa nabyte zostaną zachowane, chyba że ktoś będzie chciał przystąpić do nowego systemu.

 

W trakcie dyskusji największe obawy senatorów budziła rola poradni psychologiczno-pedagogicznych w nowym systemie orzekania o niepełnosprawności. Kolejne wątpliwości dotyczyły powodów poufności prac i dokumentów związanych zarówno z nową strategią rządową na rzecz osób niepełnosprawnych na lata 2020–2030, jak i projektem systemu orzekania o niepełnosprawności. Minister Wdówik wyjaśnił, że może w tej chwili powiedzieć, iż wystąpi do premiera o możliwość upublicznienia większej części projektu, ale jak państwo zauważyliście wcześniej, konsultacje w momencie, gdy toczą się prace, mogłyby sprawić, że nie ruszylibyśmy ani na krok.

 

Reforma orzecznictwa zacznie obowiązywać od 2024 roku?
Pytano też o termin zakończenia prac nad projektem ustawy w tej sprawie. Minister Wdówik powiedział, że chciałby, aby do końca 2021 roku ustawa była uchwalona z założeniem, że będzie dwuletni okres przejściowy. W tym okresie będą obowiązywały dotychczasowe przepisy. Zatem 2024 rok to czas, kiedy mogłoby zacząć obowiązywać nowe orzecznictwo.

 

Realizacja wyroku TK z 2014 roku jeszcze poczeka
Ponadto senatorowie interesowali się, kiedy zostanie zrealizowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nierówności świadczeń wypłacanych różnym grupom opiekunów. Tu minister Wdówik powiedział, że nie będzie to możliwe w 2021 roku, ale uzależnione jest to od nowego systemu orzecznictwa.

 

Podsumowując dyskusję, senator Jan Filip Libicki zadeklarował, że w razie uchwalenia przez Sejm nowej ustawy, senacka komisja rodziny będzie procedować szybko, sprawnie i merytorycznie, tak by do końca 2021 r. zamknąć prace nad tą ustawą.