25 lutego 2021 roku w Monitorze Polskim ukazała się długo wyczekiwana Strategia na Rzecz Niepełnosprawnych 2021-2030. Dokument zawiera ponad 300 stron działań jakie należy podjąć, aby włączyć osoby niepełnosprawne w życie społeczne bez barier i ograniczeń.

 

Jak czytamy na wstępnie Strategia ustanawia całościowe ramy polityki krajowej na rzecz osób niepełnosprawnych, zawiera kierunki rozwoju polityki społecznej wobec osób niepełnosprawnych oraz uwzględnia postanowienia Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Oczywiście Strategia opisuje w sposób ogólnikowy zakres zmian jaki należy przeprowadzić, aby włączyć osoby niepełnosprawne w życie społeczne. Nie znajdziemy tak konkretnych kwot, stawek czy terminów, kiedy poszczególne zmiany zaczną obowiązywać.

 

Tematyka poruszona w Strategii dotyczy każdego elementu życia – od edukacji, poprzez pracę, ochronę socjalną i prawo do decydowania o swoim życiu.

 

Przykładem może być opis procesu deinstytucjonalizacji, czyli możliwości życia w środowisku lokalnym, a nie dużych ośrodkach typu DPS. Proces ten, zgodnie z Ogólnoeuropejskimi Wytycznymi, składa się z trzech elementów.

 

Pierwszym z nich jest „rozwój w obrębie społeczności zindywidualizowanych usług o wysokiej jakości, w tym zapobiegających umieszczaniu dzieci i osób dorosłych w instytucjach, oraz przeniesienie zasobów ze stacjonarnych zakładów opieki długoterminowej do miejsc zapewniających zasady niezależnego życia, w celu świadczenia nowych usług, aby zapewnić długoterminową trwałość wdrożonych rozwiązań”.

 

Drugim elementem procesu deinstytucjonalizacji jest „planowane zamknięcie stacjonarnych zakładów opieki długoterminowej, w których dzieci, osoby niepełnosprawne (w tym mające problemy ze zdrowiem psychicznym) i starsze są odizolowane od społeczeństwa, nie zapewnia się im odpowiedniej opieki i wsparcia oraz często nie szanuje się ich praw”.

 

Trzecim elementem procesu jest „zapewnienie powszechnej dostępności podstawowych usług w dziedzinach, takich jak edukacja i szkolenia, zatrudnienie, mieszkalnictwo, opieka zdrowotna oraz transport wszystkim dzieciom i osobom dorosłym potrzebującym wsparcia”.

 

W ramach tego procesu ma pojawić się Asystent Osoby Niepełnosprawnej, ale w formie rozszerzonej. Będzie to zarówno opiekun pomagający w czynnościach pielęgnacyjnych/higienicznych, ale też pomagający w dotarciu do lekarza, pracy czy miejsc kultury, sportu czy rekreacji.

 

W przypadku osób wymagających większego wsparcia (np. niesamodzielnych – tu Strategia nie posługuje się tym terminem) usługi asystenta mają być zapewnione nawet w trybie całodobowym. Usługa asystencji osobistej ma być bezpłatna i niezależna od dochodów danej osoby.

 

Jak zaznaczono, osoba niepełnosprawna będzie miała zapewniony wybór asystenta osobistego według swojej preferencji przez wskazanie własnego asystenta lub wybór spośród kilku kandydatów. Osoba z niepełnosprawnością będzie miała swobodę decydowania o tym, gdzie, kiedy i w jaki sposób wybrany asystent będzie świadczył jej wsparcie. Zarówno liczba godzin świadczonej usługi, jak również liczba asystentów wspierających daną osobę będzie adekwatna do potrzeb.

 

Gmina będzie miała obowiązek zapewnienia usług, jednak będzie możliwość wyboru przez osobę niepełnosprawną innego usługodawcy (organizacji pozarządowej lub podmiotu ekonomii społecznej) lub samodzielnego zatrudnienia asystenta/asystentów (tzw. formuła „budżetu osobistego”).

 

Niestety są to tylko ogólniki, ładnie brzmiące – zwłaszcza ta bezpłatna opieka całodobowa – ale wszystko rozbije się o środki finansowe, które jak każdy wie obecnie są po prostu marnotrawione (rozdawane na prawo i lewo, bez ładu i składu, pomoc trafia nie do tych osób co potrzeba i zwiększanie budżetu nic nie zmieni).

 

Każdy zainteresowany może się już osobiście zapoznać z przyjętą Strategią i ocenić na ile realne są jej założenia.

 

// Uchwała nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie przyjęcia dokumentu Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030
M.P. 2021 poz. 218
https://monitorpolski.gov.pl/MP/2021/218