Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) Marcin Wiącek zwrócił się w do Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MriT) o zapewnienie pełnej dostępności wind dla osób z niepełnosprawnością wzroku. RPO zwraca uwagę, że mogłoby to być uregulowane w rozporządzeniu ministra ds. budownictwa.

 

Skargi wpływające do RPO świadczą o niedostosowaniu wind do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zgodnie z ustawą o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, od 6 września 2021 r. mogą oni wnioskować o dostępność architektoniczną placówek publicznych. Nie dotyczy to jednak podmiotów prywatnych, w tym wspólnot mieszkaniowych.

 

W szczególnie trudnej sytuacji są osoby niewidome, które w związku z brakiem odpowiednich wymogów technicznych muszą korzystać z niedostępnych dla nich dotykowych urządzeń sterowniczych w windach. Przepisy nie są wystarczająco precyzyjne, czego efektem jest dopuszczanie na rynek nowych produktów, niedostępnych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym niewidomych i niedowidzących.

 

RPO wnioskuje zatem o konkretne rozwiązania. W opinii Rzecznika odpowiednie regulacje mogłyby zostać wprowadzone:

 

- w ramach rozporządzenia jako wymogi dotyczące nowo montowanych urządzeń w budynkach. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie sformułowało bowiem wymogi dotyczące dźwigów osobowych dotyczące kabiny. Nie uwzględniono tam zasad dotyczących paneli sterujących, przycisków przywoływania windy czy informacji głosowych.

 

lub

 

- w ramach rozporządzenia dotyczącego wymagań dla dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa, które obejmuje windy jako nowy produkt wprowadzany na rynek.

 

Warto też odwołać się do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/33/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów.

 

Dyrektywę wprowadzono rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 3 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów. W przypadku dźwigu osobowego kabina - o ile pozwalają na to wymiary - musi być zaprojektowana i wykonana tak, aby jej konstrukcja nie utrudniała dostępu i użytkowania osobom niepełnosprawnym oraz pozwalała na odpowiednie jej przystosowanie.

 

Zgodnie z rozporządzeniem elementy sterownicze dźwigów przeznaczonych do korzystania przez osoby z niepełnosprawnościami będące bez opieki muszą być w odpowiedni sposób zaprojektowane i umiejscowione. Funkcje elementów sterowniczych dźwigów muszą być oznaczone w sposób zrozumiały.

 

Przepisy nie zawierają szczegółowych wymagań

I tu jest problem, bo przepisy nie określają szczegółowych wymagań co do elementów sterowniczych. Sprawia to, że na rynku dostępne są elementy sterownicze niedostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Chodzi o elementy wewnętrznych paneli sterujących, przyciski przywoływania windy, czy informację głosową. Regulacja prawna powinna obejmować je wszystkie.

 

Problem był również przedmiotem interpelacji poselskiej, w której podkreślono, że w przestrzeni publicznej pojawiają się przypadki dyskryminacji niepełnosprawnych mieszkańców wspólnot mieszkaniowych, którym odmawia się zastosowania rozwiązań zapewniających rzeczywisty dostęp do mieszkania, tj. dodatkowych elementów umożliwiających korzystanie z dźwigów osobowych.  Z odpowiedzi na interpelację wynika, że w ministerstwie prowadzono prace nad projektem nowego rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Miałoby ono wejść w życie najpóźniej do 20 września 2022 r.

 

RPO Marcin Wiącek zwrócił się do MRiT o poinformowanie, na jakim etapie są prace nad nowelizacją rozporządzenia oraz czy będą w nim uwzględnione szczegółowe warunki dotyczące paneli sterujących.

 

// RPO BIP z 19 października 2021